ใบขับขี่สาธารณะ คืออะไร? ขับรถอะไรได้บ้าง? ต่างจากใบขับขี่ทั่วไปอย่างไร?

เคยสงสัยกันไหมว่า การจะขับรถให้บริการคนอื่นแบบถูกกฎหมาย อย่างพี่ ๆ คนขับรถแท็กซี่หรือคนขับรถตู้โดยสาร เขาต้องใช้ใบขับขี่แบบไหน? ใบขับขี่ที่เราใช้กันขับรถส่วนตัวจะใช้ได้หรือเปล่า? ดังนั้น Sevenstars Driver จะพาทุกคนไปหาคำตอบกันแบบเคลียร์ ๆ ว่า ใบขับขี่สาธารณะ คืออะไรกันแน่ แล้วถ้ามีใบขับขี่สาธารณะแล้ว จะขับรถอะไรได้บ้าง พร้อมไขทุกข้อข้องใจว่ามันต่างจากใบขับขี่ทั่วไปที่เราคุ้นเคยกันอย่างไร ในบทความนี้ได้เลย 

ใบขับขี่สาธารณะ คืออะไร 

ใบขับขี่สาธารณะ หรือใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ คือเอกสารสำคัญสำหรับผู้ที่ประกอบอาชีพขับรถยนต์เพื่อการขนส่งหรือรับจ้าง ไม่ว่าจะเป็นการรับส่งผู้โดยสารหรือขนส่งสินค้า ใบอนุญาตสำหรับคนขับรถที่ไม่ได้ขับเพื่อการส่วนตัว แต่ขับเพื่อหาเลี้ยงชีพนั่นเอง ใบขับขี่ประเภทนี้ออกโดยกรมการขนส่งทางบก เพื่อเป็นการยืนยันว่าผู้ถือบัตรมีความรู้ความสามารถในการขับขี่ที่ปลอดภัย และมีคุณสมบัติเหมาะสมที่จะให้บริการแก่ผู้อื่นได้ 

ใบขับขี่สาธาณณะ มีกี่ประเภท อะไรบ้าง 

ใบขับขี่สาธารณะในประเทศไทยถูกแบ่งออกเป็นหลายประเภทตามลักษณะการใช้งานของรถ ซึ่งแต่ละประเภทจะมีเงื่อนไข อายุผู้ขอรับใบอนุญาต และขอบเขตการใช้งานที่แตกต่างกันไป มาดูกันดีกว่าว่า ใบขับขี่สาธาณณะ มีประเภทไหนบ้าง ดังนี้  

1. ใบอนุญาตขับรถยนต์  

ใบขับขี่สำหรับผู้ที่ต้องการขับรถยนต์รับจ้างสาธารณะ เช่น แท็กซี่ รถตู้โดยสารหรือรถบริการต่าง ๆ ที่จดทะเบียนป้ายเหลือง โดยใบขับขี่ประเภท ท. (ทุกประเภท) จะมีอายุการใช้งาน 3 ปี และผู้ขอรับใบอนุญาตต้องมีอายุ 22 ปีขึ้นไป แบ่งย่อยได้ดังนี้ 

1.1 ใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ (ท.1) 

สำหรับขับรถยนต์บริการ (แท็กซี่) หรือรถตู้โดยสาร ที่มีผู้โดยสารไม่เกิน 7 คน 

1.2 ใบอนุญาตขับรถทุกประเภท (ท.2)  

สำหรับการขนส่ง ทั้งรถบรรทุกและรถโดยสารสาธารณะขนาดใหญ่ เช่น รถบัส หรือรถบรรทุก 6 – 10 ล้อ 

1.3 ใบอนุญาตขับรถทุกประเภท (ท.3)  

สำหรับการขับรถพ่วง หรือรถหัวลาก ที่ใช้ในการขนส่งขนาดใหญ่ 

2. ใบขับขี่รถจักรยานยนต์ 

สำหรับผู้ที่ต้องการประกอบอาชีพขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้าง หรือวินมอเตอร์ไซค์ จำเป็นจะต้องมีใบขับขี่รถจักรยานยนต์สาธารณะโดยเฉพาะ ซึ่งจะอนุญาตให้ขับขี่รถจักรยานยนต์ที่จดทะเบียนเป็นป้ายเหลือง เพื่อรับส่งผู้โดยสารได้ ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องมีอายุ 20 ปีขึ้นไป และใบอนุญาตมีอายุ 3 ปี 

3. ใบขับขี่รถยนต์สามล้อ 

ผู้ที่ต้องการขับรถสามล้อรับจ้าง หรือรถตุ๊กตุ๊ก จำเป็นต้องมีใบขับขี่รถยนต์สามล้อสาธารณะ ซึ่งจะอนุญาตให้ขับขี่รถสามล้อที่จดทะเบียนป้ายเหลืองเพื่อการรับจ้างได้ โดยผู้ขอต้องมีอายุ 22 ปีขึ้นไป และใบอนุญาตมีอายุ 3 ปี 

4. ใบขับขี่รถแทรกเตอร์ และรถบดถนน  

เป็นใบอนุญาตสำหรับขับขี่รถที่ใช้ในการเกษตรกรรมหรือการก่อสร้างโดยเฉพาะ เช่น รถไถ รถแทรกเตอร์ หรือรถบดถนน ไม่สามารถนำไปขับขี่รถประเภทอื่นบนท้องถนนทั่วไป หรือใช้เพื่อการรับจ้างสาธารณะได้ 

5. ใบขับขี่รถระหว่างประเทศ 

เอกสารที่ใช้แปลใบอนุญาตขับขี่ภายในประเทศให้เป็นที่ยอมรับในประเทศอื่น ๆ ตามอนุสัญญาว่าด้วยการจราจรทางถนนระหว่างประเทศ ไม่ใช่ใบขับขี่หลัก แต่เป็นเอกสารประกอบเพื่อใช้ขับขี่รถยนต์ส่วนตัวในต่างประเทศชั่วคราวเท่านั้น ไม่เกี่ยวข้องกับการขับรถสาธารณะ 

ใบขับขี่สาธารณะ ขับรถอะไรได้บ้าง 

หากคุณสงสัยว่า ใบขับขี่สาธารณะ ขับรถอะไรได้บ้าง อธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ คือใบอนุญาตประเภทนี้จะช่วยให้คุณสามารถขับขี่ยานพาหนะเพื่อใช้ในการรับจ้าง หรือให้บริการรับ-ส่งผู้โดยสารทั่วไปได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายครับ โดยครอบคลุมรถที่ใช้ในกิจการสาธารณะหลายรูปแบบ ได้แก่ 

• รถยนต์รับจ้างสาธารณะทั่วไป  
• รถตู้โดยสาร สำหรับให้บริการสาธารณะ 
• รถตุ๊กตุ๊ก  
• รถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง    

ใบขับขี่สาธารณะ มีอายุกี่ปี

ใบอนุญาตขับรถสาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์สาธารณะ รถจักรยานยนต์สาธารณะ หรือรถยนต์สามล้อสาธารณะ จะมีอายุการใช้งาน 3 ปี ซึ่งจะแตกต่างจากใบขับขี่รถส่วนบุคคลทั่วไปที่จะมีอายุ 5 ปี เนื่องจากรถสาธารณะเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของผู้โดยสาร กฎหมายจึงกำหนดให้ต้องมีการต่ออายุและตรวจสอบประวัติอาชญากรรม รวมถึงสมรรถภาพร่างกายที่บ่อยกว่าครับ

ใบขับขี่สาธารณะ แตกต่างจากใบขับขี่ทั่วไปอย่างไรบ้าง 

หลายคนอาจจะยังสับสนว่าใบขับขี่สาธารณะกับใบขับขี่ส่วนบุคคล มันต่างกันตรงไหน Sevenstars Driver สรุปให้เข้าใจง่าย ๆ ได้ดังนี้

หัวข้อ	ใบขับขี่ส่วนบุคคล	ใบขับขี่สาธารณะ
วัตถุประสงค์	ใช้สำหรับขับขี่รถยนต์ส่วนตัว ไม่ใช้เพื่อการรับจ้าง	ใช้สำหรับประกอบอาชีพขับรถรับจ้างขนส่งผู้โดยสารหรือสินค้า
ประเภทรถที่ขับได้	ขับได้เฉพาะรถยนต์ส่วนบุคคลตามประเภทที่ระบุ	ขับได้ทั้งรถยนต์ส่วนบุคคล และรถยนต์สาธารณะตามประเภทใบอนุญาต
คุณสมบัติ	มีความเข้มงวดน้อยกว่า	มีเงื่อนไขและคุณสมบัติที่เข้มงวดกว่า เช่น ต้องมีใบขับขี่ส่วนบุคคลมาก่อน, ต้องไม่เคยมีประวัติอาชญากรรมร้ายแรง
อายุใบขับขี่	ใบแรกมีอายุ 2 ปี ต่อไปเป็น 5 ปี	มีอายุ 3 ปี
ขั้นตอนการทำ	อบรม, ทดสอบสมรรถภาพ, สอบข้อเขียน, สอบปฏิบัติ	ขั้นตอนคล้ายกัน แต่มีการตรวจสอบประวัติอาชญากรรมเพิ่มเติม และมีเนื้อหาการอบรมที่เข้มข้นกว่า

คุณสมบัติของผู้ทำใบขับขี่สาธารณะ

• ต้องได้รับใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว ใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลหรือใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคล มาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี 
• ต้องมีสัญชาติไทย 
• ผู้ขอทำใบขับขี่รถยนต์สาธารณะต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 22 ปีบริบูรณ์ 
• ผู้ขอทำใบขับขี่รถจักรยานยนต์สาธารณะ หรือรถยนต์สามล้อสาธารณะ ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์ 
• มีความรู้ความสามารถในการขับรถเป็นอย่างดี 
• ไม่เป็นผู้มีร่างกายพิการจนเป็นที่เห็นได้ว่าไม่สามารถขับรถได้ 
• ไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือน 
• ไม่มีโรคประจำตัวที่อาจเป็นอันตรายขณะขับรถ 
• ไม่เป็นผู้อยู่ระหว่างถูกยึดหรือเพิกถอนใบอนุญาตขับรถ 
• ต้องไม่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษ หรือถูกเจ้าพนักงานเปรียบเทียบปรับตั้งแต่สองครั้งขึ้นไป ในความผิดเกี่ยวกับการขับรถอย่างใดอย่างหนึ่ง เว้นแต่จะพ้นโทษครั้งสุดท้ายมาแล้วไม่น้อยกว่า 6 เดือน 

เอกสารที่ต้องใช้ประกอบการทำใบขับขี่สาธารณะ 

• บัตรประชาชนฉบับจริง 
• ใบอนุญาตขับรถส่วนบุคคล (ที่มีอายุไม่น้อยกว่า 1 ปี) ฉบับจริง พร้อมสำเนา 
• ใบรับรองแพทย์ (อายุไม่เกิน 1 เดือน) ตามรูปแบบมาตรฐานของแพทยสภา 
• รูปถ่ายขนาด 2.5 x 3 เซนติเมตร จำนวน 3 รูป (สำหรับใบขับขี่รถยนต์สามล้อสาธารณะ และรถจักรยานยนต์สาธารณะ)

6 ขั้นตอนสำหรับการทำใบขับขี่สาธารณะ 

เมื่อคุณสมบัติและเอกสารพร้อมแล้ว ก็มาถึงขั้นตอนการยื่นขอทำใบขับขี่ ซึ่งมี 6 ขั้นตอนหลัก ๆ ดังนี้ 

1. อบรมภาคทฤษฎีผ่านระบบออนไลน์ 

เริ่มต้นด้วยการเข้าไปลงทะเบียนที่เว็บไซต์ DLT e-Learning (https://www.dlt-elearning.com) เพื่อดูวิดีโออบรม โดยจะใช้เวลาประมาณ 3 ชั่วโมง โดยเนื้อหาจะประกอบได้ด้วย 

• ข้อบังคับทางกฎหมาย 
• ข้อมูลเส้นทางท่องเที่ยว 
• ภาษาอังกฤษเบื้องต้นสำหรับงานบริการ 
• การให้บริการที่ดี  

จากนั้นเมื่อดูครบตามเวลากำหนด ระบบจะออก QR Code ให้บันทึกเก็บไว้เป็นหลักฐาน ซึ่งจะมีอายุการใช้งาน 180 วัน  

2. จองคิวออนไลน์สำหรับเข้ารับการทดสอบ 

เพื่อความรวดเร็ว คุณสามารถต้องจองคิวล่วงหน้าผ่านทางเว็บไซต์ (https://gecc.dlt.go.th) หรือดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน DLT Smart Queue จากนั้นเลือกระบุประเภทของใบอนุญาตที่ต้องการทำ พร้อมระบุสาขา วัน และเวลาที่สะดวก หลังจากนั้นจะได้รับ QR Code เพื่อใช้ยืนยันตัวตนในวันนัดหมาย  

3. เตรียมเอกสารให้พร้อม 

ก่อนจะถึงวันนัดหมาย แนะนำให้เตรียมเอกสารสำคัญที่ต้องใช้ยื่นต่อเจ้าหน้าที่ให้ครบถ้วน โดยเอกสารที่ต้องใช้จะประกอบไปด้วย 

• บัตรประจำตัวประชาชนตัวจริง (ที่ยังไม่หมดอายุ) 
• ใบขับขี่รถส่วนบุคคล (ที่ยังไม่หมดอายุ) 
• ใบรับรองแพทย์ฉบับมาตรฐาน (ออกให้ไม่เกิน 30 วันนับถึงวันสอบ) 
• หลักฐาน QR Code ที่ยืนยันว่าผ่านการอบรมออนไลน์มาแล้ว  

4. ทดสอบสมรรถภาพร่างกาย  ข้อเขียนและปฏิบัติ

ในขั้นตอนนี้จะเป็นการประเมินความพร้อมของผู้ขับขี่อย่างเต็มรูปแบบ โดยการทดสอบจะแบ่งออกได้ ดังนี้ 

• ทดสอบสมรรถภาพร่างกาย ตรวจเช็กตาบอดสี การมองเห็น และความไวของปฏิกิริยาเท้าในการเหยียบเบรก 
• สอบภาคทฤษฎี (ข้อเขียน) ต้องทำคะแนนให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานสูงถึง 90% 
• สอบภาคปฏิบัติ เป็นการทดสอบขับรถจริงในสนาม 

และเมื่อสอบผ่านครบทุกด่าน เจ้าหน้าที่จะออกหนังสือขอตรวจประวัติอาชญากรรม และเอกสารรับรองการผ่านอบรมมาให้ เพื่อดำเนินการต่อในขั้นตอนถัดไป 

5. ตรวจสอบประวัติอาชญากรรม 

นำหนังสือที่ได้จากขนส่งไปยื่นเพื่อเช็กประวัติ โดยมีค่าธรรมเนียมดำเนินการ 100 บาท และต้องรอผลประมาณ 2 – 3 สัปดาห์ ทั้งนี้ สามารถติดต่อยื่นเรื่องได้ที่ 

• ผู้ที่อยู่ในกรุงเทพฯ สามารถติดต่อยื่นเรื่องได้ที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (เขตปทุมวัน)
• ผู้ที่อยู่ต่างจังหวัด สามารถติดต่อยื่นเรื่องได้ที่สถานีตำรวจ หรือศูนย์พิสูจน์หลักฐานในพื้นที่ของคุณ 

6. รอรับใบขับขี่ 

เมื่อได้รับหนังสือรับรองผลการตรวจประวัติอาชญากรรมเรียบร้อยแล้ว ให้นำเอกสารดังกล่าวกลับไปยื่นที่กรมการขนส่งทางบกอีกครั้ง เพื่อเข้าสู่ขั้นตอนการถ่ายรูปติดบัตร ชำระค่าธรรมเนียมจำนวน 305 บาท และรอรับใบขับขี่สาธารณะใบใหม่ไปใช้ประกอบอาชีพได้เลย 

ทำใบขับขี่สาธารณะ มีค่าธรรมเนียมกี่บาท  

ค่าใช้จ่ายในการทำใบขับขี่สาธารณะ สำหรับค่าธรรมเนียมการออกใบขับขี่สาธารณะที่กรมการขนส่งทางบกนั้น จะอยู่ที่ 305 บาท อย่างไรก็ตาม ยังมีค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เพิ่มเติมอีก 100 บาท สำหรับค่าตรวจประวัติอาชญากรรม รวมทั้งค่าตรวจสุขภาพจากสถานพยาบาลอีกประมาณ 100 บาท 

สรุปบทความ 

ใบขับขี่สาธารณะเป็นมากกว่าใบอนุญาตขับขี่ทั่วไป เพราะมันคือเครื่องหมายแสดงความรับผิดชอบต่อความปลอดภัยของผู้โดยสารและผู้ใช้รถใช้ถนนคนอื่น ๆ ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้ได้จึงต้องผ่านการคัดกรองคุณสมบัติ การตรวจสอบประวัติ และการทดสอบที่เข้มข้นกว่าปกติ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าพร้อมที่จะให้บริการได้อย่างมีคุณภาพและปลอดภัยสูงสุด ซึ่งคุณสมบัติเหล่านี้คือมาตรฐานสำคัญที่องค์กรชั้นนำมองหา และเป็นหัวใจของบริการพนักงานขับรถผู้บริหารจาก Sevenstars Driver ที่คัดสรรเฉพาะผู้ขับขี่มืออาชีพที่ผ่านการตรวจสอบอย่างเข้มงวด เพื่อมอบความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวระดับสูงสุดให้กับผู้บริหาร

และสำหรับใครที่สนใจงานขับรถผู้บริหาร ก็อย่าลืมเตรียมตัวให้พร้อมทั้งคุณสมบัติและเอกสาร แล้วทำตามขั้นตอนให้ถูกต้อง เพื่อให้การขับขี่สร้างรายได้ของคุณเป็นไปอย่างราบรื่นและถูกกฎหมาย พร้อมก้าวสู่การเป็นบุคลากรคนสำคัญที่ทุกองค์กรชั้นนำต้องการ 

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับใบขับขี่สาธารณะ

ไม่มีใบขับขี่ส่วนบุคคล สามารถทำใบขับขี่สาธารณะได้เลยหรือไม่?

ไม่ได้ ตามกฎหมายกำหนด ผู้ที่จะทำใบขับขี่สาธารณะได้ จะต้องมีใบขับขี่ส่วนบุคคลมาแล้วไม่ต่ำกว่า 1 ปี 

ใบขับขี่สาธารณะมีอายุกี่ปี และต้องต่ออายุเมื่อไหร่?

ใบขับขี่สาธารณะมีอายุ 3 ปี และสามารถต่ออายุล่วงหน้าได้ไม่เกิน 6 เดือนก่อนวันหมดอายุ 

หากต้องการต่ออายุใบขับขี่สาธารณะ ต้องอบรมใหม่หรือไม่?

จำเป็นต้องเข้ารับการอบรมอีกครั้ง แต่จะใช้ระยะเวลาอบรมน้อยกว่าการทำใบขับขี่ครั้งแรก 

ค่าธรรมเนียมในการทำใบขับขี่สาธารณะเท่าไหร่?

ค่าธรรมเนียมจะแตกต่างกันไปตามประเภทของใบขับขี่ โดยปกติจะรวมค่าคำขอ ค่าใบอนุญาตและค่าถ่ายรูปพิมพ์บัตร 

ใบขับขี่สาธารณะสามารถทําที่ต่างจังหวัดได้ไหม? 

สามารถทำได้ โดยผู้ขอใบขับขี่สาธารณะสามารถยื่นเรื่องที่สำนักงานขนส่งทางบกในจังหวัดใดก็ได้ทั่วประเทศ 

ใบขับขี่สาธารณะต้องพ้นโทษกี่ปี? 

ตามหลักเกณฑ์ของกรมการขนส่งทางบก ผู้ที่เคยต้องโทษในคดีร้ายแรงบางประเภท เช่น คดียาเสพติดหรือคดีอาญาที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของสังคม จะต้องพ้นโทษมาแล้วอย่างน้อย 3 เดือน ถึง 3 ปี จึงจะสามารถยื่นขอใบขับขี่สาธารณะได้ ทั้งนี้ เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ขับขี่มีความเหมาะสม มีความรับผิดชอบ และสามารถให้บริการผู้โดยสารหรือสังคมได้อย่างปลอดภัย